Nationalisme versus Europa

De Europese Unie is sinds het ontstaan op veel kritiek gestuit. Het gaat hier niet om de beslissingen of maatregelen die doorgevoerd werden door de politiek van Europa, maar om het concept van een overkoepelende unie die boven de nationale overheden zou staan. Vooral de nationalisten zijn vanaf het begin tegen het ontwikkelen van een unie geweest die de nationale overheden overbodig zou maken. Zover is het echter nog niet gekomen. De Europese Unie is niet sterker dan de nationale overheden, maar wat zijn precies de bezwaren van de nationalisten en hoe terecht zijn deze?

Map of the European Union. The capitals and the borders can be easily removed in the vector file. No transparency used.

Map of the European Union. The capitals and the borders can be easily removed in the vector file.
No transparency used.

Het verlies van de eigen cultuur

Nationalisten hechten veel belang en waarde aan de cultuur van het eigen land. Op het moment dat een unie over de nationale waarden gezet wordt, gaat de cultuur voor een deel verloren, zo redeneren de nationalisten. Dit heeft te maken met het openen van de grenzen. Wanneer er veel vreemde mensen het land binnenkomen, past de cultuur zich aan naar deze mensen. Is dit een goed argument? Cultuurexperts zeggen van niet. Een cultuur wordt namelijk zwakker wanneer deze in isolement komt, en wordt sterker bij aanraking met andere culturen. De vraag is alleen waar de grens getrokken moet worden.

Nationaal belang wordt achtergesteld

Een goed punt is het volgende punt. Nationalisten stellen dat de nationale belangen altijd verloren gaan in een unie, waar gekeken wordt naar de algehele overkoepelende belangen. In feite wordt er wel naar alle belangen gekeken, maar kunnen de belangen van één land nooit behartigd worden. Is dit een probleem? Niet direct, vaak is het gemeenschappelijk belang ook in het voordeel van de lidstaten, maar er zijn genoeg voorbeelden te noemen waarbij dit niet opgaat. In de EU is bijvoorbeeld goed te merken dat alle rijkere landen moeten betalen voor de achterstand van andere landen, en dat kost veel geld, terwijl er niets voor terugkomt.

De val van één is de val van allen

Iets meer richting het egoïsme neigt het volgende argument. Op het moment dat één van de lidstaten een groot probleem krijgt, zoals een faillissement of een oorlog, dan worden alle lidstaten meegetrokken. Ook hier is punt gemaakt dat wel en niet kan gebeuren. Is het een land als Duitsland of Frankrijk, dan zullen de EU lidstaten diep in de problemen komen door de onderlinge verbanden. Bij een ander kleiner land met minder invloeden is het nog maar de vraag hoe groot het risico is. Tevens moet hierbij vermeld worden dat de landen minder snel een probleem zullen krijgen dat zo groot is, omdat andere landen bij kunnen springen.

De conclusie is dat de nationalisten zeker een punt hebben om problemen te hebben met de EU, maar het is beter om in gesprek te gaan over de mogelijkheden die er op veel vlakken wel degelijk zijn. Daar ligt het echte probleem overigens ook direct. De nationalisten willen hierover niet in debat, omdat zij dan hun aanhangers verliezen, en dat is het blijkbaar ook weer niet waard.